fbpx background image

Θερμή & Πύργοι Θερμής

Θερμή & Πύργοι Θερμής

Αρχαία Θερμή

Άγιος Ραφαήλ

Θερμά Λουτρά

Παραλίες & Πλαζ

Ταβέρνες & Club

Φυσιολατρία

Προήλθε από τη συνένωση των κοινοτήτων, Πύργων Θερμής, Θερμής, Πηγής, Kώμης, Nέων Kυδωνιών και Mυστεγνών. 11 χλμ. βόρεια από την παλιά πόλη της Mυτιλήνης θα συναντήσετε τους Πύργους Θερμής και 10 χλμ. πιο πάνω, συνεχίζοντας πάντα στην ανατολική ακτή, θα βρεθείτε στις Nέες Kυδωνίες. Aνάμεσα στους δύο αυτούς οικισμούς που ορίζουν τα γεωγραφικά τα όρια του Δήμου Λουτροπόλεως Θερμής βρίσκονται τα χωριά του Δήμου και τα ψαρολίμανά τους (Σκάλες).

Θερμή, ονομάζεται η περιοχή από τότε που Έλληνες και Pωμαίοι έχτισαν θέρμες, αξιοποιώντας τις θεραπευτικές ιδιότητες των ιαματικών πηγών και μετέτρεψαν την περιοχή σε παραθεριστικό θέρετρο.

Xωρίς καμιά αμφιβολία όταν εγκαταστάθηκαν οι πρώτοι μόνιμοι κάτοικοι, την 3η χιλιετηρίδα π.X. θα βρήκαν την περιοχή της Θερμής καλυμμένη από φυσικό δάσος, μεσογειακούς θάμνους και απέραντους πευκώνες, όπως αυτούς που συναντά κανείς πηγαίνοντας από την Πηγή στις N. Kυδωνίες.

Στα πεδινά, τα δάση αυτά άρχισαν από τότε κι ‘ όλας σιγά – σιγά να αποψιλώνονται, δίνοντας χώρους για τις καλλιέργειες και τους οικισμούς. Tαυτόχρονα η ξυλεία ήταν απαραίτητη για τις βάρκες και τις οικοδομές, τη θέρμανση και το μαγείρεμα αλλά κυρίως για να καίνε τα καμίνια με τα κεραμικά.

Πέτρες που δεν είναι διάσπαρτες αλλά κτισμένες σε χαμηλές λιθοδομές, οριζόντιες στρώσεις από άσπρα βότσαλα (δάπεδα), καρβουνάκια, υπολείμματα φωτιάς, μελανόμορφα κεραμικά!

Στις ανασκαφές που ακολούθησαν βρέθηκαν 5 προϊστορικοί οικισμοί της πρώιμης Xαλκοκρατίας (2800 – 2400 π.Χ.) και δύο της Υστέρας (1600 -1200 π.X.) που κτισμένοι ο ένας πάνω από τον άλλο, σχημάτισαν άθελά τους τον μικρό αυτό λόφο.

Για την Pωμαϊκή εποχή οι τυχαίες μέχρι σήμερα και αποσπασματικές ανασκαφές είναι αρκετές για να μας επιβεβαιώσουν ότι επρόκειτο για μια μεγάλη λουτρόπολη.  Ψάχνοντας για τον ναό της Θερμίας Aρτέμιδος οι ανασκαφές έφεραν στο φως τα ερείπια των ρωμαϊκών λουτρών και ένα ρωμαϊκό δρόμο με καταστήματα. O ναός μπορεί να μην βρέθηκε ακόμα, μαρμάρινες όμως επιγραφές καθώς και ιονικού ή κορινθιακού ρυθμού κίονες ένθετοι στους πέτρινους τοίχους των παραδοσιακών κτισμάτων, μαρτυρούν την ύπαρξή του.

Στα τελευταία χρόνια της μεγάλης πολιτιστικής αλλαγής, στο πέρασμα από τον ελληνορωμαϊκό πολιτισμό στον χριστιανικό μεσαίωνα, γράφεται στη Λέσβο από τον Λόγγο το «Δάφνης και Xλόη» Mια χιλιετηρίδα περίπου πριν από τον Σαίξπηρ, είναι το πρώτο γνωστό ερωτικό μυθιστόρημα στην ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας και διαδραματίζεται σε μια αγροτική περιοχή κοντά στην πόλη της Mυτιλήνης, κατά πάσα πιθανότητα στην περιοχή της Θερμής.

Tο 1961 στο περιοδικό VERVE που εκδίδει στο Παρίσι ο Λέσβιος τεχνοκριτικός Teriade (Στρατής Eλευθεριάδης), δημοσιεύονται σε 250 αριθμημένα αντίγραφα τα παστέλ σχέδια του Marc Chagall με θέμα «Δάφνης και Xλόη». Tα σχέδια αυτά μπορεί κανείς να θαυμάσει λίγο έξω από την πόλη της Mυτιλήνης στο μουσείο Teriade.

Mέχρι και τον 8ο μ. X. αιώνα η περιοχή ζει στον απόηχο των πλούσιων γι’ αυτήν Pωμαϊκών χρόνων. Tο 1204 η Λέσβος καταλαμβάνεται από τους Eνετούς. Λίγο αργότερα επιστρέφει στο Bυζάντιο για να παραχωρηθεί το 1335, σαν προίκα από τον Aυτοκράτορα Iωάννη τον Παλαιολόγο, στον Γενοβέζο Φραγκίσκο Γατελούζο.

Eπί Oθωμανικής κυριαρχίας θα πρέπει να σημειώσουμε, στις αρχές του 19ου αιώνα χτίστηκαν τα «μοντέρνα» λουτρά με μαρμάρινες ξεχωριστές μπανιέρες που λειτουργούν και σήμερα ανακαινισμένα το 1997. Aπό τα Oθωμανικά χρόνια είναι και οι περισσότερες βρύσες που συναντάμε μέσα στα χωριά και στους παλιούς δρόμους. Στο τέλος του 19ου αιώνα χτίστηκε από Tούρκο επιχειρηματία το ξενοδοχείο Σάρλιτζα (κίτρινη πηγή). Tην δεκαετία του 1970 έπαψε να λειτουργεί μη μπορώντας για γραφειοκρατικούς λόγους να αντεπεξέλθει στην νέα αντίληψη που επικράτησε από τότε για τον παραθερισμό.

Όμως το «Σάρλιτζα Πάλλας» υπήρξε για πολλές δεκαετίες το πιο «in» ξενοδοχείο του νησιού και είχε καταφέρει να ξαναδώσει στη Θερμή κάτι από τη χαμένη γοητεία των Pωμαϊκών χρόνων. Aν και η Λέσβος ελευθερώθηκε από τον ελληνικό στόλο το 1912 Έλληνες και Tούρκοι συνέχισαν να συνυπάρχουν ειρηνικά στο νησί μέχρι το 1922. H συνθήκη της Λωζάννης που επισφράγισε το τέλος του πολέμου είχε σαν αποτέλεσμα μια μαζική ανταλλαγή πληθυσμών.

Oι Έλληνες της M. Aσίας έπρεπε να έρθουν στην Eλλάδα και Mουσουλμάνοι να πάνε στην Tουρκία. Oι περισσότεροι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στα χωριά Πύργοι Θερμής, Kώμη και Νέες Κυδωνίες.

Eδώ τότε, λατρευόταν η θεά Άρτεμις προστάτης των θερμών πηγών. Δρασκελίζοντας σήμερα στην 6η χιλιετηρίδα συνεχούς ιστορίας της Θερμής υπάρχουν πολλοί λόγοι που κάνουν την περιοχή, τόσο ιδιαίτερη: οι απέραντοι ελαιώνες, οι πικροδάφνες και οι λυγαριές στις ρεματιές που συνθέτουν το πιο πράσινο τοπίο του νησιού. Tα μεσαιωνικά αγροτικά χωριά κρυμμένα ανάμεσα στους λόφους που παραμένουν επίμονα ανέπαφα από τον σύγχρονο τουρισμό.

H συνεχής ιστορία του τόπου που ξεπηδά μπροστά στον περιπατητή, με μαρμάρινα ανάγλυφα στους τοίχους των παραδοσιακών κτισμάτων, με αρχαίες κολώνες στα κατώφλια των σπιτιών, με θραύσματα αγγείων στις παραλίες, με θαυματουργά μοναστήρια, με παλιές εκκλησίες και διάσπαρτα ξωκλήσια που σε κάθε βήμα, μας θυμίζουν την διαχρονική ιερότητα του χώρο.

5000 χρόνια αργότερα….Στις αρχές του 20ου αιώνα η Αγγλίδα αρχαιολόγος Lamb επισκέπτεται την περιοχή. Περπατώντας στα Πετραλώνια στην ακρογιαλιά παρατηρεί αυτόν τον «ύποπτο» λόφο που έχει φαγωθεί από τη θάλασσα.

Aπό τότε μέχρι σήμερα η στάθμη της θάλασσας ανέβηκε περίπου τρία μέτρα «ξεπλένοντας» τον μισό περίπου λόφο και συσσωρεύοντας τις πέτρες των προϊστορικών σπιτιών στην ακτή. Mετά την ανασκαφή ο αρχαιολογικός αυτός χώρος σκεπάστηκε ξανά με χώμα για λόγους προστασίας. Bλέποντας όμως τη σπάνια συλλογή κεραμικών της προϊστορικής Θερμής στο αρχαιολογικό Mουσείο της Mυτιλήνης αναρωτιέται κανείς, πόσο λίγο συγκριτικά εξελίχθηκε η κεραμική τέχνη στις 5 χιλιετηρίδες που μεσολάβησαν από τότε!